|
|||||||
|
|
|
|||||
|
|
|||||||
AKUPUNKTUR DERGİSİ . CİLT 16 . SAYI 59 . YIL 2006
YAMAMOTO YENİ SKALPAKUPUNKTURU (YNSA)*
İlhan ÖZTEKİN (**)
(*): 4. Uluslararası Katılımlı Ulusal Akupunktur Kongresinde Konferans olarak sunulmuştur.(**) Dr. Siyami Ersek Göğüs, Kalp ve Damar Hastalıkları Hastanesi Anesteziyoloji Klininiği, Uzm. Dr. E-mail:ioztekin hotmail.com Tel: 0216-411 79 85
ÖZET
YNSA tamamen yeni bir konsept olup, 1973 yılında yayınlanmıştır. YNSA'nın lokalizasyonu Çin skalp akupunkturundan oldukça farklıdır.YNSA ağız, burun,el veya ayak akupunkturu gibi diğer iyi bilinen mikro sistemler ile karşılaştırılabilinen bir mikrosistem veya bir somatik temsil olarak sınıflandırılmalıdır. YNSA temel somatotopu temel olarak frontal saç çizgisiboyunca veya kişiden kişiye göre farklılık gösteren bu çizginin kabul edildiği en azından saç çizgisi farzedilen çizgi üzerinde lokalize olmaktadır.YNSA Ypsilon Noktaları veya iç organ noktaları temporal bölgede lokalizedirler.YNSA somatotopu posterior skalp üzerindeki ayna görüntüsüne karşı frontal Yin pozisyonunda bulunmaktadır. YNSA Noktaları aşağıdaki gibi dört grupda incelenmektedir:1) 9 Temel Nokta (A,B,C,D,E,F,G,H,I) : Kinetik fonksiyon 2) 4 Duysal Noktalar: Duysal organlar3) 12 İpsilon Noktaları: İç organlar4) 3 Beyin Noktaları: Serebrum-Serebellum ve bazal ganglion. YNSA Ypsilon Noktalarını kullanırken YNSA Batın ve Boyun Teşhisine göre hareket edilir.
SUMMARY
YNSA is a completely new concept devoleped around 1970 and first officially reported in 1973. The location of YNSA is quite different from that of Chinese scalp acupuncture. YNSA should be classifed as a somatic representation or microsystem comparable to other well-know microsystems, such as ear, mouth, nose, hand or foot acupuncture. The YNSA basic somatotope is located mainly along the frontal hairline, or at least where the hairline should be, with the assumption that this line differs somewhat from person to person. YNSA Ypsilon Points, or internal organ points, are located in the temporal region. The YNSA somatotope is present in a frontal Yin position and again in mirror image on the posterior scalp. YNSA Points are divided into the following four groups:1) 9 Basic Points (A,B,C,D,E,F,G,H,I): Kinetic apparatus 2) 4 Sensory Points : Sensory organs3) 12 Ypsilon Points : internal organs4) 3 Brain Points : Cerebrum-cerebellum and basal ganglia. Which YNSA Ypsilon Point to use can be determined with abdominal or neck diagnosis.
YAMAMOTO YENİ SKALP AKUPUNKTURU (YNSA)
YNSA tamamen yeni bir konsept olup, 1973 yılında yayınlanmıştır. Dolayısıyla, Çin skalp akupunkturu ile karıştırılmaması için 'YENİ' kelimesi eklenmiştir. YNSA'nın lokalizasyonu Çin skalp akupunkturundan oldukça farklıdır.YNSA ağız, burun, el veya ayak akupunkturu gibi diğer iyi bilinen mikro sistemler ile karşılaştırılabilinen bir mikrosistem veya bir somatik temsil olarak sınıflandırılmalıdır. YNSA temel somatotopu temel olarak frontal saç çizgisiboyunca veya kişiden kişiye göre farklılık gösteren bu çizginin kabul edildiği en azından saç çizgisi farzedilen çizgi üzerinde lokalize olmaktadır.YNSA Ypsilon Noktaları veya iç organ noktaları temporal bölgede lokalizedirler.YNSA somatotopu posterior skalp üzerindeki ayna görüntüsüne karşı frontal Yin pozisyonunda bulunmaktadır.
YNSA TEMEL NOKTALARI VE ENDİKASYONLARI:
YNSA TEMEL A NOKTASI (YIN)A (A1-8) noktaları Baş ve Boyun bölgelerini temsil etmektedirler, bu bölgelerden gelen sinirler ile inerve olmaktadırlar.
ENDİKASYONLARI
Genelde servikal sinirler ile innerve olan alanların bütün reversibl rahatsızlıklarında.- Travma ve cerrahi sonrası ağrı tedavisi- Değişik nedenli migren ve baş ağrıları- Servikal sendrome- Çarpan ağrı- Vertigo- Trigeminal ağrı, yüz,boyun veya omuz nevraljileri- Diş ağrıları,- Serebral bozukluklar- Fasyal paraliziler- Vegetatif bozukluklar.
YNSA TEMEL B NOKTASI
(YIN)Bu nokta servikal sinirler ile inerve edilen boyun, omuz, klavikular bölge ve bazen omuz eklemini temsil eder.
ENDİKASYONLARI- Servikal sinirlerin inerve ettiği alanlar ile ilgili travma ve ameliyat sonrası ağrı tedavisi- Boyun-omuz- kol sendromu- Kol kırıklarından sonra immobiliteye bağlı omuz ağrıları - Hemipleji, vs.YNSA
TEMEL C NOKTASI (YIN)
ENDİKASYONLARI- Posttravmatik ve postoperatif ağrı- Donmuş omuz - Omuz ekleminin dislokasyonu(daha kolay manipulasyonu için)- Burkulmuş eklemler- Kırıklar- Romatoid artiritler- Bursitis,tennis dirseği- Tendosynovitis- Hemipleji, parapleji- Parkinson sendromu - Multiple skleroz- Parestezi
YNSA TEMEL D NOKTASI (YIN)
Temel D noktası lumbar vertebraları ve alt ekstremiteleri içeren vücudun alt yarısını temsil eder. D noktasının bölümleri (D1-6) lumbar, sacrum ve coccyx'in boncuk dizilimi şeklinde temsilini oluştururlar. D6 sacrum ve coccyx alanlarını temsil eder.
ENDİKASYONLARIPosttravmatik veya postoperatif ağrı gibi reversible durumlar ve motor bozukluklar.Örnekler:- Lumbago, intervertebral disk hernisi- Raynaud sendromu gibi bacakların dolaşım bozuklukları- Nevrelji- Romatizma- Artirit- Adale krampları- Siyatik- Hemipleji, parapleji- Parkinson sendromu- Multiple skleroz- Kırıklar ve burkulmalar- Gut hastalığı- Prostatik hipertrofi
YNSA TEMEL E NOKTASI (YİN)
E1-E12 torasik vertebraları, kaburgaları, torasik boşluğu ve torasik sinirler ile inerve edilen iç organları temsil ederler.ENDİKASYONLARIPosttravmatik ve postoperatif ağrı gibi reversible durumlar.Örnekler:- İnterkostal nevralji- Herpes zoster vs.- Kırıklar- Çok çeşitli iç organ hastalıkları da tedavi edilebilir; örnek:- Angina pektoris- Çarpıntı- Astım,- Dispne- Hiperventilasyon- Bronşit
NSA TEMEL F NOKTASI (YANG)
ENDİKASYON - Siyatalji.
YNSA TEMEL G NOKTASI (YIN) G1: medial diz alanıG2: frontal diz alanıG3: lateral diz alanı
ENDİKASYONLARI Diz ekleminin ve patellanın rahatsızlıklarında ve her türlü posttravmatik ağrılarında.Örnek:- Bursit- Romatizma- Artirit- Patella kırığı- Burkulmalar
YNSA TEMEL H VE I NOKTALARI
ENDİKASYONLARI D noktaları ile aynı. Özellikle;- Kronik lumbago- Kronik ağrı- Alt ekstremitelerin uyuşmalarında D noktası ile kombine kullanılırlar
YNSA DUYSAL NOKTALARI 1) Göz noktası 2) Burun noktası 3) Ağız noktası 4) Kulak noktasıENDİKASYONLARIGöz noktası: Bütün oftalmik bozukluklar ve ağrı,- Bozuk görme,- Glokom- Konjuktivit- Strabismus- Epifora- Posttravmatik veya postoperatif ağrı ve rahatsızlıkBurun noktası: Burunu etkileyen bütün durumlar- Allerjik durumlar- Rinit - Sinüzit- Nazal obstruksiyon- Posttravmatik veya postoperatif ağrıAğız noktası: Ağzı etkileyen bütün durumlar- Stomatopati- Stomatitis- Herpes simplex- Diş ağrısı- Diş çekimi sonrası ağrı- AfaziKulak noktası: Aurikular bozukluklar,- Otitis externa- Tinnitus- Posttravmatik ve postoperatif ağrıY
NSA BEYİN NOKTALARI 1) Serebrum Noktası 2) Cerebellum Noktası 3) Basal Ganglia Noktası
ENDİKASYONLARI
Aşağıdakiler gibi pek çok nörolojik bozukluklarda ve hastalıklarda kullanılabilir:- Bütün motor bozukluklarda- Hemipleji ve parapleji- Migren ve trigeminal nörit- Parkinson sendromu- Multiple skleroz- Endokrin bozukluklar- Vertigo- Görme bozukluğu, tinnitus ve afazi- Demans ve Alzheimer hastalığı- Epilepsi- İnsomnia- Depresyon ve pisikolojik bozukluklar
YNSA İPSİLON NOKTALARI VEYA Y OKTALARI
Y noktaları, Temel nokta somatopu içindeki iç organları temsil eden bir somatopu oluşturan temporal bölgedeki lokalize noktaların yoğun toplanmasıdır.Y noktaları ile doğru ve etkili bir tedavi yapılabilmesi için batın veya boyun teşhisinin veya herikisinin eşzamanlı kullanımı zorunludur.Derinden gelen ve dâhili bozukluklar veya vücut ile akıl arasındaki dengesizlikler daima Y noktaları ile tedavi edilebilmektedir. Sıklıkla, stres ile ilişkili veya ağrının kesin olmayan alanları, örneğin, boyun ağrısı veya sırt ağrısı, hatta ilk bakışta Temel noktalar endike olmasına rağmen Y noktaları ile Temel noktalardan daha iyi tedavi edilmektedir.
12 YNSA İpsilon Noktaları aşağıdaki şekilde iç organları temsil etmektedirler.Y1: İnce BağırsakY2: Üçlü ıstıcıY3: Kalın BağırsakY4. MideY5: KaraciğerY6: Dalak/PankreasY7: SafrakesesiY8: BöbrekY9: İdrar KesesiY10: AkciğerlerY11: PerikardiyumY12: KalpY noktaları esasen temsil ettikleri iç organların disfonksiyonu, hastalığı veya dengesizliği durumlarında kullanılmaktadır. Ancak, kinetik veya motor bozuklukların tedavisinde de eşit olarak önemlidirler.
İPSİLON NOKTALARININ ENDİKASYONLARI
Endikasyonlar dâhili organların disfonksiyonlarını içermektedir. YNSA Temel Noktalarına, Duysal Noktalara ve Beyin Noktalarına uygulanan endikasyonlar Ypsilon Noktaları içinde geçerlidir. İlave olarak, motor, fonksiyonel veya psikolojik bozukluk da tedavi edilebilmektedir.Geri dönüşümsel bir bozukluk için tedavi fırsatları hemen hemen sınırsızdır.Bazı örnekler:- Bağırsak düzensizlikleri (Diyare, konstipasyon, peptik ülser ve divertikulitler vs)- Göğüs ağrıları, dispne, hiperventilasyon, astma, bronşit, angina pektoris, kalp aritmileri ve taşikardi.- Böbrek bozuklukları, kalkül, poliüri, idrar retansiyonu ve prostat hipertrofisi.- Hepatit, pankreatit, diabet, kolesistit ve kolelithiasis.- Başağrısı, migren, trigeminal ağrı, ve yüz felci.- Beyin bozuklukları (hemipleji, paralizi, serebral palsy ve multipl skleroz.- Pek çok çeşit kinetik bozukluklar, çeşitli kaynaklı servikal, torasik, lumbar ve koksiks ağrıları, ve osteoporosis.Bu daha genel endikasyonların dışında, YNSA herhangi bir uzmanlık alanında tedavi de yer almaktadır.
YNSA BATIN TEŞHİSİ
Hangi YNSA noktasının tedavi edileceğine karar vermek için hem batın hemde boyun teşhisi temeldir.Batın iç organları yansıtan kesin tanısal alanları veya zonları sunar. Bu zonlar fonksiyoneldir ve pek çoğu organın pozisyonu ile anatomik olarak ilişkili değildir.YNSA batın teşhisi YNSA Ypsilon (İpsilon) noktalarınıda kullanabilmek için yeni alanlar ilave edilerek modifiye edildi.Batın bölgesinde 12 Ypsilon Noktasının her birisini temsilen 12 test zonu /alanı vardır.Temel Noktaların bazıları için tanısal zonlarda tanımlanmıştır. Bu Tanısal Nokta test zonları servikal , torasik ve lumbar omurgaları,sakrum ve koksiksi yansıtmaktadır. Bu zonlar göbek çevresinde ve orta hattın heriki tarafında yer almaktadır.Beyin noktaları için bir test zonu ksifoid prosesin üzerinde lokalize olacak şekilde tanımlanmıştır.Herhangi bir meridyenin tamamen uzunluğu ilgili Ypsilon Noktasında kapsül içine alınmıştır. Özel bir meridyen boyunca klasik bir akupunktur noktası İpsilon (Y) Noktaları aracılığı ile tedavi edilebilir.
YNSA BOYUN TEŞHİSİ
Batında veya boyunda hassasiyet, sertlik veya şişme gibi patolojik değişiklikler için bütün tanısal alanlar veya zonlar palpe edilmelidir.YNSA Temel veya Y Noktası ile haberleşmeyi (bağlantıyı) lokalize etmelidir.Akive Y Noktasına 5 veya 8 no iğne batırılır.Seçilen YNSA Noktasının tedavi edici etkisini ve iğnenin uygun pozisyonda olup olmadığını anlayabilmek için tanısal alanlar tekrar kontrol edilmelidir.Kronik veya uzun süren disfonksiyonlada veya bozukluklarda, başlangıçta batında veya boyunda pekçok aktif tanısal alanlar mevcut olabilmektedir.Pratikte, gerçekten bütün reversible bozukluklar YNSA ile tedavi edilebilmektedirler.Hepsi tamamen tedavi edilemeseler de, durumlarında kesinlikle düzelme sağlanabilmektedir.
resimler.